«Flirten met een vervaldatum is gevaarlijk. Voor ons is 15 juli de deadline - de enig mogelijke. Tegen dan moét er onder meer een oplossing zijn voor Brussel-Halle/Vilvoorde. En vooral: tegen dan moét deze regering duidelijk bepalen welke economische koers ze gaat varen.» Patrick Dewael brengt een niet mis te verstane boodschap aan zijn regeringspartners: 15 juli wordt de dag des oordeels. «De tijd dringt.
©2008 Het Laatste Nieuws - Jan Segers
«Het vreemde», zegt de liberale vicepremier in een gesprek met Het Laatste Nieuws, «is dat die Vlaamse partij die onder geen beding wil plooien tegelijk zeer soepel is in het schuiven met deadlines.» Patrick Dewael verwijst naar de N-VA van Bart De Wever, die zaterdag liet uitschijnen dat er op die beruchte 15de juli wel wat rek zit, wat hem betreft. Voor Dewael is er geen uitstel meer mogelijk. «Het kan niet de bedoeling zijn dat we elke drie maanden een communautaire boksmatch organiseren, een partijtje schaduwboksen waar de boksers doodmoe van worden en het publiek ook. Nu al haken de mensen af.»
En dus kan er geen sprake van zijn om het hele communautaire pakket, B-H/V incluis, over de zomer te tillen, zegt Dewael. «Niemand mag met vakantie voor er een communautair pakket ligt mét een oplossing voor B-H/V. Aan die onderhandelingen moeten we nú beginnen, anders halen we 15 juli niet. In het pakket dat op tafel ligt, zit meer dan B-H/V. Het gaat om de regionalisering van de arbeidsmarkt. Het gaat om de invoering van een federale kieskring. En het gaat om de onhoudbaarheid van een financieringswet die Vlaanderen, Wallonië en Brussel alsmaar rijker maakt en de federale regering alsmaar armer. Je kan niet én onderhandelen én tegelijk oorlog voeren. Ook het kartel van Leterme moet een keuze maken. Met alleen maar 'nie pleuje' schiet je geen millimeter op. Idem voor de Franstaligen. Zij willen aan dit land zo weinig mogelijk veranderen. Wel, als er aan dit land niets verandert, is het binnen de kortste keren bankroet.»
Verloren jaar
Dat er tot 15 juli maar twee maanden meer resten, terwijl er nog geen begin van toenadering merkbaar is, vindt Dewael niet onoverkomelijk. «Twee maanden is niet veel, maar de staatshervorming van 1980 is onderhandeld in de maand mei en gestemd in augustus. Het kan dus. Het moét ook, want het is de hoogste tijd dat de regering economische maatregelen neemt. Onze economie en onze begroting staan zwaar onder druk. Er gaan de jongste maanden alsmaar meer oranje knipperlichten branden, en er zullen er de volgende weken nog bijkomen: het consumenten- en het ondernemersvertrouwen zakken; we hebben de hoogste inflatie in 22 jaar en onze economie groeit trager dan verwacht; het aantal startende ondernemingen daalt en het aantal faillissementen stijgt; en we worden internationaal gewaarschuwd voor begrotingstekorten in de volgende jaren, terwijl we alsmaar grotere overschotten zouden moeten boeken. 2007 was een verloren jaar. Het is onze verdomde plicht om ervoor te zorgen dat ook 2008 geen verloren jaar wordt. En tegen 15 juli wil Open Vld weten waar we voor 2009 en volgende aan toe zijn. Als we niet de zekerheid hebben dat er inzake jobs en fiscaliteit wordt uitgevoerd wat is afgesproken in het regeerakkoord, zullen we onze conclusies trekken. Tussen nu en 15 juli moeten er knopen doorgehakt worden.»
Vergrijzing
België vergrijst en ontgroent de volgende jaren in versneld tempo. «Werklozen en vijftigplussers moeten we activeren, maar alleen daarmee komen we er niet», waarschuwt Dewael. «We móeten starten met economische migratie: de werkkrachten die we nodig hebben, moeten we onder meer vanuit het buitenland naar hier halen.» Alleen zit op het departement Werk Milquet (cdH), die daar niet warm voor loopt. Zoals op Ambtenarenzaken Vervotte (CD&V) zit, die geen vragende partij is om zo weinig mogelijk gepensioneerde ambtenaren te vervangen. En zoals op Sociale Zaken Onkelinx (PS) zit, wier partij niet van een update van het Generatiepact wil weten.
Dewael wuift dat weg. «Deze regering is nog maar zeven weken aan het werk. Het is te vroeg voor doemdenken.» En trouwens, was optimisme voor liberalen geen morele plicht? «Mark Eyskens noemt optimisten slecht geïnformeerde pessimisten. In dat cynisme ga ik niet mee. We hebben trouwens geen keuze: tegen 15 juli moét het lukken.»