NL | FR

'De vergadering die de octopusgroep woensdag heeft gehad op de Wetstraat 16 was erg constructief. Dag en nacht verschil met de vorige bijeenkomst', wettigt Dewael zijn optimisme. 'De graadmeter om te kijken hoe goed de onderhandelingen lopen, wordt nu het aantal lekken in de pers.'

 

Er is de voorbije week toch heel wat gelekt, vooral naar de Franstalige media.

'We hebben het daar woensdag uitgebreid over gehad. Maar ik heb in de Franstalige media toch ook een aantal hoopgevende signalen gezien. Het afwijzingsfront is definitief verdwenen en vervangen door vier Franstalige partijen die zeggen dat er onderhandeld moet worden over een serieuze staatshervorming. Natuurlijk worden de kaarten nog niet onmiddellijk op tafel gelegd. Maar het besef is er wel degelijk dat het nu of nooit is. Iedereen heeft door dat het één voor twaalf is.'

 

Bijna alle Franstalige kopstukken hebben al laten verstaan dat 15 juli te vroeg komt.

'Die uitlatingen laat ik voor hun rekening. Ik ben er echt van overtuigd dat er tegen 15 juli een politiek akkoord kan zijn over de grote lijnen. We hebben nu drie weken. Maar in het verleden zijn er nog belangrijke doorbraken op vrij korte tijd gerealiseerd. Je hebt geen drie maanden nodig om een akkoord te bereiken. De gesprekken over het Lambermont-akkoord hebben al bij al twee weken geduurd. Toen we in 2005 onderhandelden over BHV hebben we ook niet langer dan drie weken over de grond van de zaak gesproken.' 'De nota's voor de verschillende scenario's zijn klaar. Op het moment dat de mayonaise pakt, kunnen die vrij snel uitgewerkt worden. Het is heel positief dat premier Yves Leterme de twee groepen gaat leiden. Dat is een toch een belangrijk engagement.'

 

Leefde het gevoel dat Leterme de voorbije maanden nog niet echt als de leider van de regeringsploeg optrad?

'Men is daar wat streng en voorbarig in. De regering-Leterme I bestaat nog geen drie maanden. De premier vraagt meer en meer in een aantal dossiers hoe hij mee aan de kar kan trekken. Niet door ministers onder curatele te plaatsen. Maar door zijn volle gewicht achter die dossiers te zetten.' 'Iedereen heeft zijn eigen temperament. Leterme heeft zijn eigen stijl, maar werpt zich steeds meer op als de leider van de ploeg. Dat is een goede zaak voor de cohesie en de slagkracht van de regering. Het is ook cruciaal voor de volgende weken. Er zijn niet alleen de moeilijke communautaire onderhandelingen, daarnaast moet ook de sociaaleconomische discussie gevoerd worden.'

 

Het nieuwe mantra van Open VLD is duidelijk om constructief met Leterme samen te werken

'In de politiek moet je elkaar altijd wat vinden. Ons verkiezingsresultaat was geen signaal dat we absoluut in een regering moesten zitten. Het was een hard verdict. CD&V heeft een overtuigende verkiezingsoverwinning geboekt. Het heeft wat tijd gevergd van de twee partijen om het verleden achter zich te laten. We moesten dus wat naar elkaar toegroeien. Dat is geen schande.'

 

Gelooft u nog in een grote staatshervorming of wordt het een klassiek Belgisch compromis met enkele kleine stapjes vooruit?

'Wat is een grote staatshervorming? Iedereen heeft daar zijn eigen ideeën over. Partijen die voor de verkiezingen straffe uitspraken hebben gedaan, beseffen ondertussen ook wel dat je met twee moet zijn om een staatshervorming te realiseren. Ik weet uit ervaring dat een staatshervorming stap per stap vooruit gaat en dat zal nu niet anders zijn. Ik erger mij mateloos aan de quotes over vette vissen en grote sprongen voorwaarts. Net zoals ik mij erger aan de kritiek dat het eerste communautaire pakket niet belangrijk zou zijn. Als we nu een tweede stap zetten en een oplossing vinden voor BHV, dan zou dat een goede zaak zijn. Maar dat betekent niet dat het afgelopen is met de staatshervorming voor de volgende decennia.'

 

Het water tussen Vlamingen en Franstaligen is toch nog altijd heel diep?

'Voor elke staatshervorming heb je een tactische opstelling. Het is nooit anders geweest. Er zijn in het verleden een pak regeringen geweest die gevallen zijn over communautaire problemen en opgevolgd werden door overgangsregeringen.' 'Maar ik heb toch de indruk dat alle partijen de loopgraven aan het verlaten zijn. Er is geen alternatief. We kunnen toch niet op 15 juli collectief met de kop tegen de muur rijden. Sommige mensen vragen wat het plan B is. Wel, er is geen plan B.'

 

Jullie hebben toch al nagedacht over wat er moet gebeuren als het niet lukt?

'Eerlijk gezegd nee. Iedereen denkt dat wij noodplannen hebben. Maar dat is niet zo.'

 

Koen Meulenaere schrijft dat de koning al op het buitenverblijf van Guy Verhofstadt is gesignaleerd voor de voorbereiding van Verhofstadt IV.

'Laat ons bij de realiteit blijven.'

 

Door zo sterk te hameren op de sociaaleconomische dossiers hebben jullie de agenda voor 15 juli wel nog wat zwaarder gemaakt.

'Veel mensen denken dat de staatshervorming beperkt blijft tot BHV. Staatshervorming en het sociaaleconomisch beleid zijn echter onlosmakelijk met elkaar verbonden. Er moet iets gebeuren met de manier waarop dit land wordt gefinancierd. Al die Franstaligen die Belgische vlaggen hebben uitgehangen, moeten beseffen dat het federale niveau langzaam financieel doodbloedt. Van de 26 miljard extra overheidsinkomsten tussen 2000 en 2008, is er maar 4 miljard op het federale niveau blijven plakken. De rest is naar de sociale zekerheid en de regio's gegaan.' 'Dat men mij niet komt vertellen dat er de volgende vier jaar geen geld kan gevonden worden om lastenverlagingen te betalen. Het verhaal dat er geen geld is, klopt niet. Er is wel geld als je verder kijkt dan het federale niveau. Er is globaal in België geld genoeg om aan de Vlamingen en de Vlaamse bedrijven lagere belastingen te geven. Daarom heeft ons fiscaal plan betrekking op het Vlaamse en het federale niveau. Vandaag geeft de Vlaamse regering subsidies aan de bedrijven. Wij zouden veel liever de bedrijven steunen door de vennootschapsbelasting te verlagen.'

 

Is een akkoord mogelijk met FDF én N-VA in de regering?

'Op dit ogenblik lijkt mij dat onmogelijk. Als ik naar de lichaamstaal van FDF-voorzitter Olivier Maingain en zijn N-VA-collega Bart De Wever kijk, moet ik ondanks mijn relatief optimisme vaststellen dat er nog een hele weg is af te leggen. Ik hoop dat er op een bepaald ogenblik in een globaal pakket genoeg elementen zullen zitten voor beide partijen waardoor ze toch de sprong wagen. De ketting is maar zo sterk als de zwakste schakel.'

 

Als zij een communautair akkoord niet steunen, zal u ergens anders moeten aankloppen.

'Ik sluit niet uit dat de SP.A opnieuw mee aan tafel schuift, eens er voorstellen op tafel liggen. Sommigen in die partij wilden vermijden dat mee onderhandelen over het tweede pakket, gelijk zou staan met het heropenen van de discussie over regeringsdeelname.'

 

Hoort u Verhofstadt nog vaak?

'Regelmatig. Hij is veel in het buitenland, maar volgt de binnenlandse politiek nog op de voet. Hij werkt nu wat in de luwte. Volgend jaar zal hij bij de Europese verkiezingen een heel, heel belangrijke factor voor Open VLD worden.'

 

Wie is er nu de baas in uw partij?

'Goed geprobeerd.'

 

Wat heeft het voorbije jaar u geleerd?

'Uren en dagen werken zonder resultaat, is niet voor herhaling vatbaar. De politiek wordt terecht kritisch bekeken door de publieke opinie. Maar soms is het ook moeilijk. Mensen zeggen dat het moet vooruit gaan, maar tegelijk willen ze ook dat je als politicus op je lijn blijft. De les die we geleerd hebben is dat je niet enorme verwachtingen kunt creëren voor de verkiezingen, die je niet kan inlossen erna.'

 

U hebt geen heimwee naar oranje-blauw?

'Oranje-blauw had een duidelijker sociaaleconomisch profiel dan deze vijfpartijenregering. Het was helderder. De opname van de PS in de regering heeft dat afgezwakt. Ik wil de hele geschiedenis niet herhalen, maar het was CD&V/N-VA die de PS erbij wilde om een regering met een tweederdemeerderheid te hebben. Daardoor zou een staatshervorming nu dus moeten mogelijk zijn. Anders heeft de opname van de PS geen meerwaarde opgeleverd.'

 

Doet deze regering de rit uit?

'Ach, ik ga daar geen voorspellingen over doen. Soms zijn het krakende wagens die het langst lopen.'

 

Hebt u al uw vakantie geboekt?

'Nee.'

 

Omwille van de politieke toestand?

'Ik heb als adept van de Belgische kust niet veel planning nodig. Ik zou wel graag na de 21ste juli eens paar weken weggaan. Ik hoop dat mijn optimisme aanstekelijk werkt. Dan kan iedereen met vakantie.'

 

Focus