"Indien er géén akkoord komt over de staatshervorming voor de regionale verkiezingen van juni volgend jaar, heeft de regering Leterme géén enkele zin meer. Dan moeten we op 7 juni maar voor alles gaan stemmen", zegt Patrick Dewael.
© 2008 Het Belang van Limburg
Jullie zijn er nog maar eens niet in geslaagd om eencommunautair akkoord te sluiten. Hoe komt dat toch?
"Voor een goed stuk door de dezelfde redenen waaromhet de vorige twee keren mislukte: het opbod van voor de verkiezingen en het'non' van de Franstaligen. Ze zijn tegen de dictatuur van de meerderheid. Ikkan dat volgen. Maar dat mag dan geen dictatuur van de minderheid worden. Tweeandere verklaringen zijn dat we te lang zijn blijven hangen in onze aanpak vanmeteen na de verkiezingen en dat men niet tegelijk de confrontatie kan opzoekenen ook onderhandelen."
Dit moet u eens uitleggen.
"Veelal worden staatshervormingen ná de vorming vande nieuwe regering onderhandeld. En meestal is het ook zo dat de regering daarsteun voor zoekt bij de oppositie. Nu heeft men heel lang geprobeerd om eenakkoord te sluiten vóór de vorming van de nieuwe regering. Toen dat niet lukte,heeft men oranjeblauw uitgebreid met de Waalse socialisten om in de schoot vande regering zelf een tweederdemeerderheid te hebben. Maar het heeft nietgeholpen. Er is nog altijd geen staatshervorming en sociaaleconomisch kan deregering niet langer een eenduidig beleid voeren."
U zegt dat men ook niet tegelijk kan onderhandelen en deconfrontatie zoeken.
"Ik heb het dan over de Vlaamse wetsvoorstellen om de kieskringBrussel-Halle-Vilvoorde te splitsen. Telkens als daarover wordt gestemd of kangestemd worden in het parlement, wordt dit door de Franstaligen ervaren als eenvorm van agressie. Het gevolg is dat men daarna weken lang niet kanonderhandelen en dat uiteindelijk zelfs de eerste fase van de staatshervormingnu in de frigo zit."
Is er wel ooit echt onderhandeld?
"Dat is een vraag die men zich kan stellen en waarophet anwoord misschien wel 'neen' is. Er is met horten en stoten onderhandeld,er waren lange onderbrekingen, er zaten niet altijd dezelfde mensen rond detafel. Alleen in de aanloop naar 15 juli heeft Yves Leterme geprobeerd om teversnellen, maar toen was het te laat, toen was er niet genoeg tijd meer. Er iste veel tijd verloren, er is nooit een sfeer van vertrouwen ontstaan. Zo kanmen niet tot akkoorden komen."
Wat verwacht u van de bemiddelaars?
"Dat ze een dialoog van deelstaat tot deelstaatonder leiding van Kris Peeters en Rudy Demotte opgestart krijgen. Mét weliswaarmondelinge, maar toch duidelijke engagementen van de Franstaligen dat óók zijgewonnen zijn voor een grote staatshervorming, mét een agenda waarover degesprekken moeten gaan en zónder nieuwe deadlines. Ik hoop ook dat de driebemiddelaars er iets op vinden om het probleem Brussel-Halle-Vilvoorde ofwelmeteen op te lossen ofwel te bevriezen tot na de regionale verkiezingen van2009. Slagen ze daar niet in, dan legt dat een hypotheek op al hetandere."
U wil geen nieuwe deadline. Dan kunnen deonderhandelingen nog héél lang aanslepen.
"We hebben geen nieuwe deadline nodig omdat er aleen héél belangrijke deadline is: de regionale verkiezingen van juni 2009. Datis uiteraard zo voor de Vlaamse partijen. Maar ook voor de Franstalige. Want iser tegen dan géén akkoord, dat heeft de regering Leterme géén enkele zin meer.De gevolgen daarvan kunnen we nu al voorspellen: in juni 2009 krijgen weverkiezingen voor alles, het zullen communautaire verkiezingen zijn met nogmeer opbod, daarna volgt een clash zonder voorgaande. Ik denk niet dat deFranstaligen dat willen."
Het klinkt logisch. Maar..
"Het zijn de Franstaligen die het hardst roepen dat ze van België houden. Tegelijk zijn het de Franstaligen die het federale niveau financieel verstikken. Nog even en er is geen België meer. De Franstaligen beginnen dat in te zien."
Uw applaus na de tussenkomst van Yves Leterme woensdag in de Kamer was, hoe zal ik het zeggen, beleefd.
"Dat is uw interpretatie van mijn applaus. Al geef ik ook toe dat men moeilijk euforisch kan zijn na alles wat er is gebeurd sinds 10 juni vorig jaar."
Want er staan grote vraagtekens achter de begroting 2008. En er is géén akkoord over het sociaaleconomisch meerjarenprogramma.
"De regering Leterme is pas drie maanden en en eenhalf aan de slag. Men oordeelt te snel. Indien iedereen zijn eerdereengagementen nakomt, dan is de begroting 2008 wel degelijk in evenwicht en datis in de huidige economische omstandigheden een prestatie. En er is weldegelijk een princiepsakkoord over een sociaaleconomisch meerjarenprogramma.Maar zoals dat veelal gaat in de politiek, is er geen akkoord over deonderdelen zolang er geen akkoord is over het geheel. En dat is er niet omdater geen akkoord is over de staatshervorming."
Op dit laatste akkoord is het nog lang wachten. Zo gaan we nooit opschieten.
"Juist. Daarom vraagt Open Vld uitdrukkelijk dat de regering in september een versnelling hoger schakelt. De staatshervorming wordt een zaak van een dialoog onder leiding van Kris Peeters en Rudy Demotte waarook Brussel en het federale niveau bij moeten betrokken worden. Hoe dan ook krijgt de regering Leterme meer tijd om zich om het sociaaleconomische te bekommeren. Wij weten wat we willen."
En wat willen jullie.
"We hebben drie prioriteiten. Eén, het inde hand houden van de loonkosten. Twee, de voorbereiding van depensioenhervorming. Drie, het activeringsbeleid. Hier willen we dat er inseptember eindelijk knopen worden doorgehakt in verband met de activering van50-plussers, de degressiviteit van de werkloosheidsuitkeringen, het ontmoedigenvan het vervroegde pensioen, het toelaten van interimarbeid bij de overheid enhet onbeperkt bijverdienen voor gepensioneerden."