NL | FR

 

Hoe gaat het met Patrick Dewael?

"Ik voel me goed. Toen bekend raakte dat ik voorzitter zou worden van de Kamer, kreeg ik een sms'je van Corinne, de secretaresse van de Open Vld-fractie in de Kamer. Welcome home, was de tekst. Zo voelt het ook aan. Niet dat ik geen fijne tijden heb gehad als minister. Maar de acht jaar dat ik in de oppositie zat en de fractieleider was van - toen nog - de VLD, behoren tot mijn beste herinneringen. Ik ben altijd graag naar het parlement gekomen, ook als minister. Ik zie het een beetje als mijn natuurlijke biotoop waar ik nu terugkom."

 

Dat klinkt zowaar idyllisch. Maar de Kamer weegt niet op de politieke discussie. De meerderheid duwt altijd op de groene knop. De oppositie is altijd tegen.

"Niet akkoord. De Kamer kan wel degelijk een belangrijke politieke rol spelen. Een regering moet regeren. Dat houdt per definitie in dat een regering zich in eerste instantie met het dagdagelijkse moet bezighouden opdat alles normaal zou functioneren. Het parlement moet het geweten zijn van de regering en het langetermijndenken bewaken. Ik denk dan bijvoorbeeld aan het in het oog houden op lange termijn van de staatsfinanciën, de toename van het aantal ambtenaren, de ordening van de staat en de verdeling van de financiële middelen over de verschillende overheden."

 

Dat zal moeilijk gaan met volksvertegenwoordigers waarvan de meesten zich gedegradeerd hebben tot goed betaalde vragenstellers.

"Niet akkoord. Men vraagt van de politici dat ze zich bezighouden met de zaken die de mensen belangrijk vinden. Dat kan ook bij middel van de juiste vraag op het juiste moment."

"De rechtstreekse uitzending van het vragenuurtje op donderdagmiddag door de VRT is een echte hefboom. Het nadeel van Villa Politica is dat het incidenten uitvergroot en dat de mensen gaan denken dat men in de Kamer enkel ruzie maakt. Maar om terug te komen op de vraag, parlementsleden moeten uiteraard meer doen dan alleen maar vragen stellen. Waarom geen initiatief om de wetgeving op de privacy te moderniseren?"

"Waarom - om het over iets héél actueels te hebben - geen wetsvoorstellen over de bijzondere opsporingstechnieken? Waarom geen initiatief om paal en perk te stellen aan extreemrechtse organisaties type Blood and Honour? Dat kan enkel wanneer men het comfort van meerderheid of oppositie verlaat."

Wat moet een Kamervoorzitter doen?

"Een Kamervoorzitter moet in de allereerste plaats voorzitten. In die functie moet hij een stuk boven de partijen staan, ervoor zorgen dat de oppositie aan haar trekken komt, zonder dat die oppositie misbruik maakt van het reglement om de normale regeringswerkzaamheden en de bespreking van de wetsontwerpen en wetsvoorstellen van de meerderheid onmogelijk te maken. In die functie ben ik een go-between tussen parlement en regering. Ik zit uiteraard de plenaire vergadering voor en ook een aantal commissies. Daarnaast zijn er een hele reeks protocollaire verplichtingen."

 

Dat lijkt me niet zo moeilijk. U kunt de nieuwe Herman De Croo worden.

"Toch niet, in de Kamer sterven en daarna naar de Senaat gaan blijft het voorrecht van Herman De Croo. Iedereen moet vooral zichzelf blijven. Herman heeft heel veel gedaan voor de Kamer. Hij heeft ramen en deuren opengegooid en de Kamer bekend gemaakt bij het grote publiek. De Kamer is het huis van de burger geworden, dat kunnen we goed zien op 21 juli. Dat wil ik voortzetten. Vooral voor de jongeren. Zij moeten weten dat democratie het slechtste systeem van de wereld is, met uitzondering van alle andere systemen. Er is géén alternatief."

 

Bent u nu de eerste burger van het land? Voorzitter Armand De Decker van de Senaat claimt die eer omdat hij de oudste is.

"In dat geval gun ik hem graag die eer."

 

U wordt in ieder geval de eerste voorzitter die veel sms'jes stuurt tijdens debatten.

"Ik heb die beelden van mijn eerste zitting ook gezien. Ik kreeg toen heel veel sms'jes met felicitaties. En met vragen van journalisten. Ik heb die toen in al mijn enthousiasme meteen beantwoord. Dat gaf geen goede indruk, ik ga dat niet meer doen."

 

Het voorzitterschap van de Kamer is uw uitloopbaan.

"Helemaal niet. Ik ben mijn partij bijzonder dankbaar voor alle kansen die ik heb gekregen. Ik was dertig, werd verkozen in het parlement en mocht meteen minister van Cultuur worden. Ik ben ook fractieleider in de Kamer mogen zijn, Vlaams minister-president en vicepremier en minister van Binnenlandse Zaken. In totaal ben ik vijftien jaar minister geweest. Ik kreeg nu de kans om terug te keren naar de Kamer en ik heb die kans gegrepen."

 

Misschien kunnen we ook spreken van uw vlucht vooruit.

"Waarom? Nu ik kies voor de Kamer, zegt men dat het gaat om de vlucht vooruit. En was ik minister gebleven, dan was het verwijt dat ik me aan mijn ministerpost vastklampte. Zo kan men nooit goed doen."

 

Toen u in opspraak kwam, nam u geen ontslag, bleef u minister. U legde dat uit als uw verantwoordelijkheid opnemen om orde op zaken te stellen. Maar bij de eerste de beste mogelijkheid om weg te gaan als minister bent u ook weg. Daarom dat we het hebben over de vlucht vooruit.

"Er is al veel gezegd en geschreven over deze zaak, over de promotie van de twee secretaressen van Fernand Koekelberg, over de zogenaamde schriftvervalsing op mijn kabinet om een medewerkster aan een promotie te helpen. Het Comité P heeft daar een onderzoek naar gedaan. In hun rapport staat heel duidelijk dat ik geen enkele fout heb gemaakt, dat men bepaalde zaken bewust voor mij heeft verzwegen. Maar de oppositie blijft mijn ontslag vragen, omdat ik het wist of omdat ik het had moeten weten. In feite vraagt de oppositie mij mijn verantwoordelijkheid op te nemen voor zaken die men mij helemaal niet aanwrijft. Dat is de wereld op zijn kop."

 

U heeft de publieke opinie tegen. De perceptie is dat u uw persoonlijke gouden parachute heeft opengetrokken door voor de Kamer te kiezen.

"Dat zegt u. Ik krijg ook van veel mensen steun. Maar het is evengoed waar dat er mensen zijn die kritisch staan ten overstaan van mijn persoon. Mocht in het rapport van het Comité P ook maar enige aanwijzing zijn geweest richting mijn persoon, dan had ik onmiddellijk ontslag genomen. Die is er niet. Ik heb gevochten voor mijn eer. Ook een politicus is onschuldig tot bewijs van het tegendeel. Nu vraagt men om de haverklap het ontslag van ministers. Wie gaat er nog politieke verantwoordelijkheid willen opnemen, wanneer men om de haverklap het ontslag van ministers vraagt op basis van perceptie. Straks wordt minister nog een knelpuntberoep."

 

Dit dossier kan u nog lang blijven achtervolgen.

"Ik heb geen kristallen bol. Fernand Koekelberg heeft nu klacht ingediend tegen onbekenden. Er komt een gerechtelijk onderzoek. Daar ben ik heel blij mee. Omdat zo'n onderzoeken à charge maar ook à decharge zijn. Ik ben heel gerust."

 

Het is slecht voor uw populariteit.

"Er is maar één echte populariteitspoll, dat zijn de verkiezingen. Wanneer men als minister populair wil worden, dan moet men vooral géén minister van Binnenlandse Zaken worden. Ministers op Binnenlandse Zaken zitten altijd op een 'schopstoel' omdat er altijd incidenten zijn en men die altijd de minister kan aanwrijven omdat die uiteindelijk politiek verantwoordelijk is."

 

Bij de bestuursverkiezingen van Open Vld bleek dat Marino Keulen populairder is dan uzelf.

"Bij de vorige bestuursverkiezingen haalde ik de vijfde meeste meeste stemmen, nu de zesde meeste. Moet ik daar nu wakker van liggen? En dat Marino Keulen het goed doet, is fantastisch. Ik heb mee de weg vrijgemaakt voor Marino, het geeft aan dat ik ook denk aan de toekomst van de partij. Ik zei het al, ik heb veel kansen gekregen, ik wil nu op mijn beurt veel kansen geven."

Die kansen zijn net zoals bij de sp.a vooral voor de zonen van. Mathias De Clercq, Jean-Jacques De Gucht, Willem-Frederik Schiltz, Alexandre De Croo. Straks misschien ook Frank Dewael? Democratie bij erfopvolging.

"Het mag geen systeem worden. Maar er mag ook geen beroepsverbod komen. Uiteindelijk moeten ze op eigen kracht verkozen worden. Ik denk niet dat Frank in de politiek gaat. Ik heb toch nog geen signaal in die richting gekregen. Het omgekeerde is eerder waar. Wat ik van hem hoor, is dat de jeugd steeds meer afkerig staat ten overstaan van de politiek."

 

Misschien bent u daar zelf voor een stuk debet aan. Het politieke schouwspel is niet echt verheven.

"Niet akkoord. We krijgen nu de les gespeld van mannen zoals Wilfried Martens en Mark Eyskens. Zij waren staatsmannen en wij niet. In dat geval moet ik er aan herinneren dat in de jaren tachtig, de jaren van Martens en Eyskens, het om de haverklap crisis was. Martens vormde acht regeringen. Eyskens was geen zes maanden premier, zijn regering viel over stakende ministers. Daarna kenden we een heel stabiele periode. De regeringen Dehaene en Verhofstadt deden allemaal de legislatuur uit. In 2003 haalden de paarse partijen net geen 100 van de 150 Kamerzetels. Nu zitten we opnieuw in een onstabiele periode. Maar we moeten ook niet dramatiseren. Ik vind dat men te kritisch, te neerbuigend is voor de politiek. Ook de zogenaamde captains of industry zijn dat vaak. Maar hoe zit het met hun resultaten, waar is hun langetermijnvisie? Een beetje meer bescheidenheid zou ook hen sieren."

 

Waarom moest de regering Leterme zo nodig ontslag nemen? Waarom drong u daar op aan?

"Wanneer Jo Vandeurzen ontslag neemt als minister van Justitie wegens het verslag van Cassatie over mogelijke schending van de scheiding der machten, dan kan de regering niet doen alsof haar neus bloedt. Van twee zaken een. Ofwel was het verslag van Cassatie niet ernstig, dan had Jo ook geen ontslag moeten nemen. Ofwel was het wel ernstig en dan moet niet alleen Jo maar de hele regering haar verantwoordelijkheid opnemen."

 

Meteen na het ontslag liet u weten dat Open Vld in juni ook verkiezingen voor Kamer en Senaat wil en dat die kunnen zónder splitsing van de kieskring B-H-V. Bij de CD&V was men razend. U hecht veel belang aan een verslag van Cassatie zonder bewijzen, maar een arrest van het Grondwettelijk Hof legt u gewoon naast u neer.

"De CD&V vergelijkt appelen met peren. Ik heb drie goede argumenten waarom verkiezingen zonder splitsing van B-H-V wél kunnen en die heeft de CD&V nooit weerlegd. Eén, het is de Kamer die de geloofsbrieven van de verkozenen bekijkt en op die manier de verkiezingen valideert. Twee, vanaf het ogenblik dat de Kamer een lijst van te herziene grondwetsartikelen goedkeurt is de Kamer van rechtswege ontbonden en moeten er verkiezingen komen. Drie, in de wet staat dat men voor maximaal vier jaar is verkozen en niet langer. Of willen de ministers en parlementsleden van nu dat eeuwig blijven door de kieskring niet te splitsen?"

 

Bij de CD&V leeft het gevoel dat Open Vld aan het afrekenen is. En men neemt het u persoonlijk kwalijk.

"Inge Vervotte is blijkbaar kwaad op mij. Waarom? Ik zou het niet weten. Tijdens de ministerraden en vergaderingen van de kern heb ik haar nooit iets horen zeggen. Ik kan iedereen in de ogen kijken. Ik heb helemaal geen behoefte om de CD&V te pesten. Wat ik wel begrepen heb, dat is dat men bij de CD&V zéér kwaad is over het gegeven dat het Herman De Croo was die de brief van de voorzitter van Cassatie voorlas voor de camera's van Villa Politica en dat met zijn grootste glimlach deed. Je mag het gerust weten, dat heeft ook ons gestoord."

 

Legt dit een hypotheek op de regering Van Rompuy?

"Ik denk van niet en ik hoop van niet. We hebben binnen Open Vld afgesproken om elke mogelijke provocatie van de CD&V te voorkomen. We willen de regering Van Rompuy een kans geven. Dat kan ook omdat Herman Van Rompuy zelf een héél goede indruk heeft nagelaten tijdens zijn eerste tussenkomsten. En het moet door de grote sociale en economische problemen waar we voor staan."

 

Maar u volgt het vanaf nu vanop de tribune. Uw politieke rol is uitgespeeld.

"Wie zegt dat? We hebben binnen Open Vld altijd overlegd met de partijvoorzitter, de ministers, de parlementsvoorzitters wanneer we die hebben en de fractievoorzitters. Iedereen heeft een rol, ik zal de mijne spelen."

 

Wat vindt u van de benoeming van Els Cleemput als woordvoerster van Binnenlandse Zaken?

"Els is een uitstekende woordvoerster. Is het dat niet wat u vroeg? In dat geval heb ik geen commentaar."

 

 

Focus