Voorstellen voor een goede werking van het parlement

De Kamervoorzitter wil op vier verschillende terreinen accenten leggen. Hij wil de controlerende functie door het parlement op de regering vergroten, overbodige wetten afschaffen, het parlement een rol geven in het uitstippelen van het beleid op langere termijn en er moeten onafhankelijke commissies kunnen opgezet worden na gebeurtenissen die de kern van ons democratisch systeem dreigen aan te tasten.

Versterken van de Kamer als controlerende instantie

De controle op het regeringswerk blijft de belangrijkste opdracht van het parlement. Dit gebeurt nu te steriel door de wekelijkse inflatie aan vragen die aan de ministers worden gesteld, zowel schriftelijk, in de commissies als in de plenaire vergadering. Vaak worden vragen die al gesteld zijn in de commissies opnieuw ingediend in de plenaire. Dit systeem maakt het de ministers niet echt lastig. Kamervoorzitter Dewael pleit daarom voor een systeem waarbij in elke wekelijkse commissie twee uur lang, mondeling en zonder papier, kan worden gedebatteerd over actuele onderwerpen. Dit zal de politieke- en actualiteitswaarde fors doen toenemen. Bovendien moet het reglement dat bepaalt dat er per fractie maar twee vragen mogen worden ingediend voortaan worden gerespecteerd. Niemand heeft iets aan het feit dat steeds dezelfde vragen terugkomen en er een stroom van nutteloze vragen aan de ministers worden gesteld. Democratie is niet gebaat door de kwantiteit van vragen, wel door de kwaliteit en de impact ervan op het gevoerde beleid.

Overbodige wetten afschaffen

Een onderzoek heeft enkele jaren geleden uitgewezen dat driekwart van de bestaande wetten en decreten weliswaar in onbruik is, maar in theorie nog wel rechtsgeldig. Om de wetgeving meer zuurstof te geven wil Dewael dat alle wetten onder de loep worden genomen en de zinloze, voorbijgestreefde en manke wetten worden afgeschaft of verbeterd. De Kamervoorzitter verwijst hierbij naar een recent initiatief van het Italiaanse parlement, waar maar liefst 29.000 wetten werden afgeschaft. Hij heeft daarvoor een akkoord gesloten met de voorzitter van de Senaat om een ‘Commissie voor Wetsevaluatie’ op te richten. Daarin moeten de beide assemblees zich samen met de leden van de Raad van State, van het Rekenhof, van het parlement en de betrokken ministers buigen over de wetgeving.

Commissie voor de Toekomst

De regering regeert, maar het parlement moet meer aandacht schenken aan het uitstippelen van een toekomstig politiek beleid. Bepaalde dossiers die een groot maatschappelijk draagvlak hebben, zoals de vergrijzing, sociale zekerheid, het klimaat, de vrijwaring van onze concurrentiepositie, ethische thema’s, enzovoort… kunnen behandeld worden in commissies over de partijgrenzen heen teneinde aanbevelingen te doen aan de regering. In Finland bestaat een dergelijke commissie al waarin leden van de diverse partijen in overleg met deskundigen projecten op lange termijn uitstippelen.

Parlement als waakhond voor de democratie

Op cruciale momenten en naar aanleiding van cruciale gebeurtenissen die de kern van ons democratisch systeem dreigen aan te tasten moet het het parlement initiatief kunnen nemen. Denk maar aan de Commissie Dutroux die uiteindelijk geleid heeft tot een diepgaande hervorming van ons politioneel apparaat. Dergelijke commissies zijn een uitlaatklep voor groot maatschappelijk ongenoegen en een motor voor noodzakelijke ingrepen, ze mogen dus op geen enkele manier afgeremd worden door leden van de regering.

Focus