Herbestemming en verdere ontwikkeling van Plinius

1. Het College van Burgemeester van de stad Tongeren heeft op 15 januari 2010 een visie met betrekking tot de herbestemming en verdere ontwikkeling van Plinius goedgekeurd. Op 8 februari 2010 heeft het Directiecomité van Limburg Sterk Merk deze visie goedgekeurd.

Belangrijk in de beslissing van het directiecomité van Limburg Sterk Merk is de goedkeuring van ‘de optie van de stad Tongeren om een gethematiseerd stadspark te ontwikkelen dat verder aansluiting vindt bij restauratie- en investeringsprojecten die aansluiten op de historische kern van Tongeren. In die zin is het Pliniusproject verbonden met andere erfgoedelementen.’

2. Door de NV Plinius werd via een overheidsopdracht het studiebureau Freestone aangeduid voor de projectcoördinatie en het projectmanagement van het Pliniusproject

Aangezien de beslissing van Limburg Sterk merk inhoudt dat de middelen voor de herbestemming van Plinius, niet naar de NV Plinius, maar wel naar de stad Tongeren gaan, heeft de stad Tongeren de intentie deze overheidsopdracht over te nemen (dossier geagendeerd voor de Gemeenteraad van 30 maart 2010). De overname van de opdracht van Freestone betekent dat onmiddellijk van start kan gegaan worden met de uitwerking van het project.

3. Het concept van de doorstart van het Pliniusproject sluit aan bij de toeristische, educatieve en economische doelstellingen die in het kader van de STAP-projecten werden gedefinieerd.

Als dusdanig ligt het accent op:

· De verbondenheid met het erfgoed van Tongeren als oudste stad van België. Het gaat hierbij zowel om het Romeinse als het middeleeuwse erfgoed als het erfgoed uit latere periodes;
· De synergie met de educatieve werking met het Gallo-Romeins museum en met dagrecreatieve uitstappen in Haspengouw;
· De inbedding in een historische site met in eerste instantie de Pliniusbron, het dorp Mulken, de nabijheid van het aquaduct en de Romeinse muren, het kasteel Beto en haar onmiddellijke landelijke omgeving en in tweede instantie de diverse erfgoed- en natuurelementen op nagenoeg het volledige grondgebied van Tongeren;
· Er zal een fysieke verbinding gecreëerd vanuit het centrum startend aan het Gallo-Romeins Museum en de archeologische kelder onder de OLV-Basiliek, over de Romeinse muren (met o.a. de Gallo-Romeinse tempel) via het aquaduct van de Beukenberg naar Plinius;

4. De thema’s die de kern moeten vormen van het project zijn:

· Het historisch erfgoed (zowel Romeins als Middeleeuws en later)
· Water in de meest brede zin vertrekkend vanuit het gegeven van de Pliniusbron
· Natuur en groen

5. Het Pliniusproject situeert zich niet enkel op de site van de voormalige fase I en II maar op het grondgebied van de hele stad.

In plaats van op één lokatie een kunstmatige beleving van het historische verleden van Tongeren te creëren, is het nu de bedoeling deze beleving op te roepen in zowel het historische centrum van Tongeren, als in het Pliniuspark, als in het geheel van de stad en de omgeving.

Het Pliniusproject kan op die manier ook een verbinding vormen tussen de historische kern van de stad Tongeren met de vele monumenten en mogelijkheden tot historisch/cultureel toerisme en de groene landelijke omgeving met talrijke erfgoedelementen en de mogelijkheden tot wandel- en fietstoerisme.

Dit biedt meer mogelijkheden tot een meerdaags verblijfstoerisme dat bestaat uit een combinatie van cultuurtoerisme, shopping, en wandel- en fietstoerisme in de groene omgeving van Tongeren.

Het Pliniusproject versterkt op deze manier ook het toeristisch potentieel van Tongeren.

6. Het werkterrein of de projectzone van het Plniusproject omvat bijgevolg :

· Het Pliniuspark
· Het historisch centrum van Tongeren. Het is de bedoeling om één of meerdere historische ontdekkingsroutes in de stad te ontwikkelen. In deze route worden elementen zoals de archeologische kelder onder de basiliek, de Gallo-Romeinse tempel, de wallen, de Moerenpoort, het Munthuis, de Begijnhofkerk, … opgenomen.
· De landelijke omgeving van het Pliniuspark en van de stad. Ook hier is het de bedoeling via ontdekkingsroutes (die de toerist te voet of per fiets kan verkennen) het erfgoed in de verschillende deelgemeenten te ontdekken (kastelen, kerken en kapelletjes). Vooral de verbinding met de Beukenberg is hier belangrijk.

7. Concreet moet het Pliniuspark volgende voorzieningen en attracties bevatten:

- Een vrij toegankelijk wandelpark. Dit wandelpark moet maximaal gebruik maken van de bestaande landschaps- en groenelementen.
- De tuin moet Romeins gethematiseerd worden.
- Het element water moet overheersend zijn. Concreet dient dit te gebeuren door het uitwerken van attractie-elementen in en rond de bestaande vijver.
- Het thema van de Pliniusbron dient centraal te staan. Alleszins zal het ‘brongebouw’ opgewaardeerd worden.
- Een brasserieconcept als rusthalte voor wandelaars en fietsers
- Het park moet fungeren als vertrekplaats voor wandel – en fietscircuits.
- Meer in het bijzonder dient het Pliniuspark ingeschakeld te worden in en fysiek verbonden te worden met de erfgoedcluster die loopt van het centrum van Tongeren (Provinciaal Gallo-Romeins Museum, archeologische kelder, Gallo-Romeinse tempel, Romeinse en middeleeuwse muren, Romeinse tumuli en aquaduct van de Beukenberg… ) richting Borgloon.
- Diverse wandel- en fietsroutes met bewegwijzering en belevingselementen dienen ontwikkeld te worden. Het erfgoed in de ruime landelijke omgeving wordt op die manier ontsloten voor de wandelaar en de fietser.
- Parking.

8. In het oorspronkelijke Pliniusproject werden door de NV Plinius en de NV Plinius Vastgoed een aantal investeringen op de site gerealiseerd.

De NV Plinius investeerde met publieke middelen in het bouwrijp maken en het inrichten van het terrein.

Het ging concreet om volgende werken :

· Archeologisch onderzoek
· Aanleg riolering en nutsvoorzieningen
· Sanering en heraanleg van de vijver
· Aanleg van het park
· Aanleg van wegenis
· Aanleg van de parking
· Verlichting op de parking en op de parksite
Bij de herbestemming van de site dienen deze investeringen volledig gevrijwaard te worden.

De door de NV Plinius Vastgoed gedane investeringen betreffen vooral de gebouwen die de exploitant van het Land van Ooit voor zijn exploitatie noodzakelijk achtte. Deze investeringen werden niet gedragen door de overheid maar door de private sector. Ze werden gefinancierd met leningen.

Het studiebureau krijgt de opdracht om na te gaan in welke mate deze gebouwen nog dienstig kunnen zijn in het nieuwe concept.

9. De stad Tongeren zal fungeren als publieke bouwheer. De stad ontwikkelt het project met een 100% publieke financiering en dit rekeninghoudend met de wetgeving overheidsopdrachten.

10. Bepaalde aspecten van het park kunnen in aanmerking komen voor een private exploitatie door een private partner (bv exploitatie van de brasserie) en dit via een concessie.
11. De middelen van LSM worden aan de stad Tongeren overgemaakt. De stad brengt deze middelen onder in een Reservefonds. Op deze wijze blijven de gelden van LSM afgezonderd van de reguliere begroting van de stad Tongeren en verdwijnen zij niet in de algemene middelen. Naarmate het project vordert zullen de gelden uit dit Fonds overgeheveld worden naar de passende artikels in de stadsbegroting.

12. Van de LSM-middelen wordt op korte termijn een eerste schijf van 500.000 euro aan de stad Tongeren overgemaakt.

Dit bedrag van 500.000 euro dient voor de studie en ontwikkelingskosten.

De overige middelen worden door LSM vrijgegeven in functie van het investeringsprogramma

Focus