Kamervoorzitterschap: Start 2010

Het nieuwe jaar is begonnen met grote drama’s waar we als mens stil van worden. Op nieuwjaarsdag werden in Loksbergen twee jonge mensen, Kevin en Shana, in koelen bloede vermoord. Gelukkig kon de dader snel gevat worden en werd intussen een andere moord opgehelderd, maar het leed is enorm en de bevolking is geschokt door zoveel onrecht. Vorige week werd Haïti getroffen door een enorme aardbeving die al aan tienduizenden mensen het leven heeft gekost. Het is dramatisch voor een land dat tot de armste in de wereld behoort en ik hoop dat de hele wereldgemeenschap zal helpen om het in deze moeilijke dagen en weken bij te staan. Het zijn drama’s waar we als mens stil van worden en die ons doen inzien hoe relatief sommige zaken, onder meer in de politiek zijn.

Toch wil ik de plannen kort toelichten die ik heb als voorzitter van de Kamer van Volksvertegenwoordigers. Ik heb het voorbije jaar, tevens mijn eerste jaar als Parlementsvoorzitter, getracht om het parlement een groter dynamiek te geven

Het voorbije jaar was in menig opzicht een woelig jaar, niet alleen sociaal economisch maar ook politiek. De aanstelling van premier Van Rompuy tot permanente voorzitter van de Europese Raad, noodzaakte in november tot een wisseling in de regering, maar al bij al is die overgang nog vlot verlopen. Het enige nadeel was dat we daardoor enkele weken tijd verloren voor het normale parlementaire werk waardoor we op het einde van het jaar weer opgescheept zaten met een programmawet die uit haar voegen barstte.

Op het einde van de marathonzitting van meer dan 22 uur van dinsdag 22 op woensdag 23 december heb ik al gezegd dat dit niet voor herhaling vatbaar is. Ik zal er dit jaar bij de regering op aandringen om de wetsontwerpen sneller in te dienen.

Ook het parlementaire debat wil ik nog dynamischer laten verlopen. Daarvoor is het niet nodig dat onze parlementsleden een cursus debattechnieken moeten volgen. Laat elke verkozene van het volk zich op zijn of haar manier uitdrukken zoals hij of zij dat wil. Het gaat bij het controleren en ondervragen van de regering immers niet om de techniek en de stijl, maar wel over de juiste en scherpe vraagstelling. Dat moet beter kunnen. In die zin ben ik dan ook verheugd dat alle meerderheidsfracties zich akkoord verklaard hebben om het aantal vragen te beperken, bijvoorbeeld door vragen die hangen in de commissie niet automatisch te koppelen aan de vragen in de plenaire zitting.

Voorts ben ik ook niet van plan om laptops, gsm’s en het lezen van kranten en tijdschriften tijdens de zittingen te verbieden. In deze tijden waarin informatie steeds sneller verspreid wordt, kunnen die middelen juist goed gebruikt worden, zeker tijdens urenlange zittingen. Alleen mogen de collega’s de debatten niet verstoren en zo aandachtig mogelijk de debatten volgen.

Vorig jaar heb ik u op deze jaarlijkse persbijeenkomst een overzicht gegeven van de plannen die ik als voorzitter van de Kamer van Volksvertegenwoordigers had om het parlement een grotere dynamiek te geven. Vandaag wil ik u daarover een stand van zaken geven en kort stilstaan bij twee actuele thema’s, namelijk justitie en de positie van de media als vierde macht in ons land.

Vorig jaar maakte ik melding van de oprichting van een Comité voor Wetsevaluatie. Het heeft in de Senaat nog wat tijd gekost, maar intussen hebben we wel een akkoord bereikt over de methodiek en de doelstellingen van de commissie en zal de installatie van de commissie plaatsgrijpen op woensdag 20 januari. De Commissie Wetsevaluatie zal  naast de betrokken parlementsleden ook vertegenwoordigers van de Raad van State, het Grondwettelijk hof en het Hof van Cassatie bevatten. Het voorzitterschap zal alternerend gevoerd worden door mijn collega van de Senaat en mijzelf. Het Comité zal de bestaande wetten toetsen in het licht van vier criteria: hun doeltreffendheid, hun evenredigheid, hun transparantie en samenhang, en hun effectiviteit. Gebrekkige, onduidelijke of achterhaalde wetten zullen nadien worden aangepast of afgeschaft.

Het parlement moet ook meer aandacht hebben voor sociaal-economische, maatschappelijke en andere ontwikkelingen op de lange termijn. Als voorzitter van de Kamer van Volksvertegenwoordigers nam ik het initiatief om een rol te spelen in de aanloop naar de klimaatconferentie in Kopenhagen. Op 3 december jl. keurde de Kamer een resolutie goed, waarmee we de regering ondersteunden in haar inspanningen om te komen tot een klimaatakkoord. Deze resolutie – die tot stand kwam in de schoot van de Commissie Klimaat en Duurzame Ontwikkeling – stoelt op drie essentiële assen van een evenwichtig klimaatbeleid: (i) het behouden van de milieu-integriteit, (ii) kostenefficiëntie en het vermijden van concurrentieverstoring tussen bedrijven en (iii) het promoten van groene jobs. Maar ook dit jaar zal de Kamercommissie Klimaat en Duurzame Ontwikkeling haar werk verder zetten. Zo zullen we begin februari een forum organiseren met onder meer de ambassadeurs van de Verenigde Staten, China, Brazilië en India.

Deze landen spelen als grote vervuilers en sterke groeiers een belangrijke rol in de strijd tegen de opwarming van de aarde. Ook wordt kersvers EU-Commissaris van Klimaat, Connie Hedegaard uitgenodigd. Tenslotte plannen we een werkbezoek aan Denemarken waar men al spectaculaire resultaten heeft bereikt inzake duurzame energie. Zo houdt het Parlement de problematiek van klimaatsverandering hoog op de politieke agenda. En dat is ook nodig.

Een andere nieuwe uitdaging voor de Kamer betreft het Europees Voorzitterschap dat van start gaat op 1 juli maar waar ons land nu reeds betrokken is bij door trio-Voorzitterschap samen met Spanje en Hongarije.  Zo zal er in de lente een tweede actieplan Klimaat en Energie worden uitgewerkt, dat wij vanuit de Commissie Klimaat en Duurzame Ontwikkeling mee vorm zullen geven. We gaan mee uitvoering geven aan het Stockholm-programma met het oog op de totstandkoming van een gemeenschappelijk asiel en migratiebeleid, met bijzondere aandacht voor de problematiek van de economische migratie.

We gaan een concrete invulling moeten geven aan het vetorecht dat elke lidstaat heeft met betrekking tot Veiligheid en Recht. Overeenkomstig het verdrag van Lissabon dienen de nationale parlementen een procedure uit te werken. En we zullen als parlement ook betrokken worden bij de uitwerking van een nieuwe Lissabon-strategie met het oog op een nieuwe economische koers voor Europa voor de toekomst. Daar moet ons land mijn inziens oog hebben voor drie belangrijke zaken: (1) Europa moet focussen op nieuwe technologieën en moet dus massaal investeren in onderzoek en ontwikkeling, (2) Europa moet één gezamenlijke strategie ontwikkelen, want uit de huidige crisis is gebleken dat de diverse nationale reddingsplannen kunnen leiden tot protectionisme, en (3) 2010 is het jaar van de Armoede. Daarom zetten we best in op duurzame tewerkstelling omdat dit de beste manier is om armoede te bestrijden.

Dames en heren,

Ik wil nog twee moeilijke punten aanraken.

Eerste en vooral er de noodzakelijke hervorming van Justitie. Tot mijn spijt heb ik moeten vaststellen dat één van de oppositiepartijen uit het overleg is gestapt. Het lijkt er ook op dat het Atomiumoverleg niet zal leiden tot de grote, diepgaande en noodzakelijke veranderingen. Het siert de minister van Justitie dat hij het op deze manier geprobeerd heeft, maar ik denk dat het nu beter is dat hij tot een alomvattend akkoord komt binnen de regering zelf. Alle standpunten zijn nu gekend en de problemen zijn voldoende bekend om nu eindelijk knopen door te hakken. Ik vraag de regering om nu snel het initiatief te nemen zodat Justitie kan aangepast worden aan de noden van de 21^ste eeuw.

Tenslotte wil ik nog even blijven stilstaan bij de rol van de media als vierde macht in dit land. Ik weet dat dit een gevoelig thema is. De voorbije weken en dagen verschenen enkele interessante analyses zoals de kerstessays van Geert Buelens in De Standaard en de opiniestukken van Dirk Voorhoof en Filip Voets in De Morgen. In die teksten staan volgens mij zowat alle problemen en hangijzers waar de redacties zich zouden moeten over beraden. Ik ben het echter niet eens met de ongenuanceerde visie van Bert Anciaux die erop neerkomt dat de politiek hier zou moeten ingrijpen. Als liberaal huiver ik daarvan. Ik sluit me liever aan bij de oproep van Filip Voets dat eenieder het hoofd koel zou houden en verder werkt aan een systeem van zelfregulering teneinde te komen tot een goed evenwicht tussen het recht op informatie en het recht op privacy.